Kleine kerkje | Amersfoort

Het Kleine Kerkje – Havik, Amersfoort

Een van mijn favoriete plekjes in Amersfoort. Hier, waar het Havik en de Langegracht bij elkaar komen, staat het witte huis dat veel Amersfoorters kennen als ‘het Kleine Kerkje’. Achter die bijnaam gaat een mooi stukje stadsgeschiedenis schuil.

Havik 1 en 3 vormden lange tijd een café of bierhuis. Koorzangers van de nabijgelegen Elleboogkerk kwamen er tijdens de preek nog weleens voor een kop koffie – of een borrel. Vloeken was er verboden en door de regelmatige komst van de koorzangers kreeg het café in de volksmond de toepasselijke naam ‘het Kleine Kerkje’.

Maar er is meer. Aan de gevel is nog altijd een klein houten luikje te zien. Daarachter zat ooit het kraantje waarmee de gastoevoer naar de gaslamp van de straatlantaarn werd geregeld. Dat juist hier al vroeg verlichting nodig was, was niet toevallig. Langs de grachten werden goederen aangevoerd en bij de herbergen kwamen reizigers, schippers en handelaren samen. Een beetje licht in het donker was op zo'n plek bepaald geen overbodige luxe.

In 1951 sloot het café zijn deuren en tien jaar later werden Havik 1 en 3 samengevoegd tot één woonhuis. De bijnaam bleef echter bestaan.

Een klein wit huis op een van de mooiste plekjes van de stad, waar achter een gevel, een luikje en een bijzondere naam verrassend veel Amersfoortse geschiedenis schuilgaat.